56206
Koziołki
tarnowski | otwinów

Składniki:

  • mąka pszenna, wiejska
  • jajko
  • ser biały
  • kwaśne mleko lub maślanka
  • soda oczyszczona tzw. „broza” lub „brojza”
  • sól
  • tłuszcz (smalec)
  • cukier puder

Wykonanie - przepis nr 1:

Aby przygotować koziołki należy wziąć 1 kg mąki pszennej, „garstkę syra” ( 20-25 dag sera białego), szczyptę soli, około ½ litra kwaśnego mleka lub maślanki, 1 jajko i 2 łyżeczki „brojzy” (sody). Mąkę z serem wymieszać, zarobić z jajkiem. Zrobić gniazdo, wlać maślankę, posypać sodą. Poczekać chwilę, aż się wzburzy i zarobić ciasto. Ciasto grubo rozwałkować i kroić na koziołki ( romby – 5cm : 3 cm ) . Piec na głębokim tłuszczu (od 1kg – 1 ½ kg smalcu ), smażyć obustronnie ok. 4-6 minut. Odsączyć z tłuszczu i posypać cukrem-pudrem.

Wykonanie - przepis nr 2:

1 kg mąki pszennej przesiewało się razem z sodą (płaska łyżeczka) i szczyptą soli. Dawało się do tego 1-2 żółtka jajka i mleko kwaśne albo maślankę i jeszcze ser zgnieciony ( ok.1/2 kg). Zarabiało się z tego ciasto, żeby nie było za twarde , tak długo, aż odchodzi od ręki. Następnie wałkowało się, podsypując mąką i cięło na kwadraty lub trójkąty i smażyło na głębokim tłuszczu ok.5 minut. Na koniec posypywało się cukrem-pudrem.

Powiązanie dania z regionem:

Do wykonania koziołków – ciastek zwanych też sielsowiokami, niezbędne są następujące składniki: mąka pszenna, jajko, ser biały, kwaśne mleko lub maślanka, tłuszcz do smażenia. Wszystkie wymienione produkty są dostępne, bo dostarczają ich własne gospodarstwa mieszkańców Siedliszowic. Ta wieś położona w gminie Żabno, na nizinnych terenach nad Dunajcem posiada korzystne warunki glebowe i klimatyczne, co zadecydowało o dobrym zapleczu rolniczo-hodowlanym. Uprawia się tu pszenicę i inne zboża, które dawniej mielono na mąkę w siedliszowickim młynie. Obecnie młyn działa w Wietrzychowicach i tam gospodynie zaopatrują się w dobrą, wiejską mąkę. Hoduje się tu bydło dostarczające mleka, co pozwala na uzyskiwanie nabiału. Produkuje się go w niektórych gospodarstwach starymi, tradycyjnymi technikami. Starsze informatorki potrafią, tak jak dawniej robić masło. Ubijają je z mleka w drewnianych maselnicach , a produktem powstałym w tym procesie jest także maślanka. Maselnice te zwane maślnicami to naczynia klepkowe, bednarskiej roboty, składające się z wysokiej konwi, nadstawki i bijaka. Ser biały przygotowują w drewnianych prasach (prasa do sera to rodzaj ławeczki z dwoma ruchomymi, ułożonymi pionowo lub poziomo deskami; służy do formowania i odsączania sera), otrzymując także serwatkę. Jajka i tłuszcz niezbędny do smażenia koziołków pochodzą również z własnych gospodarstw. Tylko soda zwana „brojza” i sól, tak jak dawniej, kupowane są w sklepie.

Receptura koziołków nie zmieniła się do dziś. W Siedliszowicach -wsi rolniczej , gdzie zwraca się uwagę na ekologię i tradycję – kultywowane są dawne kulinarne upodobania. Bazując na lokalnych, ekologicznych produktach – zdrowych i bez konserwantów przygotowują koziołki zarówno starsze, jak i młode gospodynie.

Stowarzyszenie U Tatara Siedliszowice, woj. małopolskie