3006
Strząska
tarnowski | otwinów

Składniki:

  • boczek wędzony
  • kiełbasa wiejska „swojska”- cienka, w naturalnym jelicie, dobrze uwędzona; najlepiej domowego wyrobu
  • jajka
  • chrzan
  • ocet
  • woda
  • sól i pieprz

Wykonanie - przepis nr 1:

Aby przygotować strząskę należy ugotować w wodzie, bez przypraw 1 kg boczku wędzonego (przez ok. 35-40 minut), następnie, gdy przestygnie, pokroić go w średnie kawałki (od 0,5 cm -0,7 cm). Pokroić na średnie kawałki 1 kg kiełbasy wiejskiej „swojskiej”. Ugotować na twardo (przez ok. 6 minut) 25 – 30 jaj i drobno je pokroić (można przecisnąć przez metalową kratkę). Następnie wszystkie te składniki wymieszać. Dodać od 2- 3 łyżek chrzanu świeżo startego na drobnej tarce. Wymieszać i zalać wszystko zalewą z 1 szklanki wody i ½ szklanki octu 10%. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Z tej ilości składników powstaje około 4 kg strząski.

Powiązanie dania z regionem:

Do wykonania strząski, potrawy związanej z Wielkanocą niezbędne są produkty, które tradycyjnie spożywano szczególnie w tym świątecznym okresie. Są to jajka, chrzan i wędliny. Wszystkie wymienione składniki dostępne są mieszkańcom Siedliszowic gm. Żabno, bo to od lat wieś o zapleczu rolniczo-hodowlanym. Sprzyja temu położenie na nizinnych terenach nad Dunajcem, posiadających korzystne warunki glebowe i klimatyczne. Hoduje się tu bydło, trzodę chlewną i drób. Starsi informatorzy wspominają, że dawniej byli we wsi masarze produkujący wędliny. Pamiętają też, że w wielu gospodarstwach robiono domowe, swoje wędliny i wyroby z mięsa hodowanych zwierząt, używając starych, rodzinnych receptur. Świniobicie odbywało się zwykle przed Wielkanocą, tak, że na świątecznym stole nie brakowało świeżo przygotowanych wyrobów. Była to kiełbasa swojska – z farszu wtłaczanego do jelita i wędzona. Szynkę i boczek moczone w zalewie solno- ziołowej przez tydzień, wędziło się później około 2 godzin w dymie drzewa liściastego. Obecnie większość gospodarstw zaopatruje się w gotowe produkty wędliniarskie u dwóch miejscowych masarzy, bądź najmuje ich do świniobicia i wyrobu wędlin. Otrzymane wtedy produkty są konsumowane przez właścicieli, a ich nadwyżki odsprzedawane lub odstępowane są sąsiadom, rodzinie czy znajomym. Ten okres roku obfituje także w świeże jaja znoszone przez kury. Chrzan- korzeń jadalny pospolitej wieloletniej byliny można zebrać („ukopać”) w polu wiosną i jesienią.

Receptura strząski nie zmieniła się do dziś. W Siedliszowicach, wsi rolniczej, gdzie zwraca się uwagę na ekologię i tradycję – kultywowane są dawne przepisy i kulinarne upodobania. W wielu domach, bazując na lokalnych, ekologicznych (zdrowych, bez konserwantów) produktach przygotowują strząskę zarówno starsze, jak i młode gospodynie.

Stowarzyszenie U Tatara Siedliszowice, woj. małopolskie