1074
Kapusta dębowa
radomski | kozienice

Składniki:

  • 5 kg ziemniaków
  • 0,5 kg grochu okrągłego
  • 0,5 kg słoniny
  • 0,15 kg (15 dag) cebuli
  • 1 łyżeczka kwasku cytrynowego
  • olej
  • sól
  • pieprz

Wykonanie:

Ziemniaki obrać, wypłukać i posiekać drobno tasakiem lub dużym nożem. Zalać ciepłą wodą, dodać kwasek cytrynowy i odstawić do zakwaszenia na minimum 12 godzin.  Następnie posiekane ziemniaki ugotować. W międzyczasie ugotować groch do miękkości. Cebulę i słoninę pokroić w kosteczkę i podsmażyć na oleju. Wszystkie składniki połączyć w jednym naczyniu, doprawić do smaku solą oraz pieprzem.

Powiązanie dania z regionem:

Najstarsze drukowane relacje o pożywieniu ludności Ziemi Kozienickiej pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku i są zawarte w licznych opracowaniach monograficznych. Istniejące źródła pokazują, że w potrawach stałych główną podstawą pożywienia były ziemniaki, które wówczas trafiły do kuchni chłopskiej. Uprawa ziemniaków była prosta, gdyż nie mają one szczególnych wymagań a dobrej klasy gleba Ziemi Kozienickiej nadawała się tym bardziej do ich uprawy.

Powstała w owym czasie kapusta ziemniaczana była potrawą codzienną, być może dlatego nie odnotowano sposobu jej wykonywania w literaturze. Informacje o potrawie uzyskano w trakcie badań terenowych, rozmów z mieszkańcami Ziemi Kozienickiej, paniami z Kół Gospodyń Wiejskich.

Kapusta dębowa to typowa potrawa, która niegdyś była wyrazem biedy. Mieszkańcy Ziemi Kozienickiej żywili się tym co urodziła im ziemia. W związku z tym, nic nie mogło się zmarnować. Jeśli ziemniaki były częściowo zepsute lub drobne i trudne do obierania, nie wyrzucano ich, ale siekano i zakwaszano. Często wstawiano je do ciepłego pieca, aby szybciej zakisły. Następnego dnia ziemniaki gotowano i dodawano do nich ugotowany groch lub fasolę, cebulę i słoninę. W ten sposób przygotowywano danie zarówno proste i pożywne, a jednocześnie bogate w wartości odżywcze ze względu na dodatek grochu. Dziś tę potrawę przygotowuje się według niezmienionej receptury, przekazywanej z pokolenia na pokolenie.

Stowarzyszenie „Nowoczesna Gospodyni” ze Stanisławic, woj. mazowieckie